Det er i år 80 år sidan Noreg vart invadert av Tyskland 9. april 1940, og det er 75 år sidan frigjeringa 8. mai 1945. Levd Liv, som er årsskriftet til Ulstein Historielag, har opp gjennom åra hatt mange artiklar med lokalt tilsnitt der siste verdskrigen har vore tema. I Levd Liv 2016 kom dagboknotata til Olav Osnes frå aprildagane i 1940 på trykk. I år vil me presentere opplevingane Olav Osnes hadde etter å ha blitt arrestert av Gestapo i desember 1941 og frakta til Vollan kretsfengsel i Trondheim.

Etter at han vart sett fri i mai 1942, skreiv Olav Osnes eit notat om det han hadde opplevd under fengselsopphaldet i Trondheim. Dette notatet gøymde han på heimegarden «oppi Gjerda» i Ulsteinvik. Notatet låg nedlåst i snart 45 år før han tok det fram, og fekk det publisert i Tidsskrift for Sunnmøre Historielag.

Olav Osnes seier sjølv at grunnen til at han skreiv ned det han opplevde på Vollan kretsfengsel, var at han ville skrive av seg dei opplevingane som hadde gjort så sterkt inntrykk på han under fengselsopphaldet. Notatet skildrar dei sterke kjenslene, fortvilinga og avmakta Olav Osnes følte då han sat fengsla. Ei viktig årsak til at han ville offentleggjere det han hadde opplevd, var at han ville heidre minnet til dei tre medfangane som vart avretta ved skyting på Kristiansten festning 26. januar 1942.