Robert Skeide – med korsong i blodet

I Bergen vart det vel musikk for alle pengane, bokstaveleg talt?

Ja, det kan du godt seie, for på denne tida var «Konsen» ein private skule, med skulepengar, men elles lån og stipend som andre utdanningar. Pga. skulepengane laut alle musikkstudentar skaffe seg litt inntekt ved sida av studiane, og for min del vart det aspirantopplæring til Møhlenpris skolekorps, og på den tida var blokkfløyte obligatorisk for å lære notesystemet. Året etter fekk eg jobben som dirigent for Bergens Sporveiskor som i dag heiter Bergen Shantykor. Ein triveleg gjeng som eg hadde ansvar for i fem år, og då vart det også 40-års jubileumstur på 14 dagar til Mallorca i 1970, og Nordisk sporveiskorstemne i Oslo, med opning i rådhuset, og konsertar både i operaen og Trefoldighetskyrkja. Men i tillegg hadde eg heile tida nokre piano og songelevar, som også skulle vere mine kandidatar til den praktiske delen av eksamen, og då var det godt å ha nokre å velje mellom.

Sjølv om planen først var å bli organist, så godtok ikkje ryggen min det, så eg vart råda både av faglærarane og direktør Gunnar Sævig til å velje pedagogisk line, og slik vart det det med pedagogisk hovudeksamen både i piano og song som. Fem kjekke og lærerike år, der Magnar Mangarsnes var vår lærar i kordireksjon. Dette var før han vart Domkantor.

Da måtte du vel ta til å sjå deg om etter arbeid?

Eg og Karin-Marie møtte kvarandre hausten 70, då ho tok til på kunsthandverkskulen. Vi gifta oss i Borgundkyrkja påska 72, og ho hadde då eit studieår igjen, medan eg vart ferdig i juni 72, så det vart eit hektisk arbeidsår på meg etter endt studie, med rundt 100 privatelevar i Bergen, Åsane og Os, i tillegg til at eg hadde mannskoret, og song både i konservatoriekoret og Kammersangene og i tillegg vart eg pappa!

Men så stod verneplikta for tur, og då vart det Sivilteneste i KFUK/M Bergen, utplassert som ungdomsarbeidar i Fana menighet, der Olav Fjose var prest. Dette var i starten på Ten-Sing rørsla, og i Fana fekk eg ansvar for det ganske ferske ungdomskoret «Blessing» med rundt 100 medlemer inkl. band, ja, til og med blåsarar. Til arbeidet mitt var det og oppgåver knytt til kyrkjekontoret, arrangangering av konfirmasjonsleirar m.v. Eg dimmiterte 13. des. 1974.

Så vart det Sunnmøre?

Ja, eg hadde no sju og eit halvt år bak med i Bergen, og vi kunne vel eigentleg tenkje oss å verte buande der, men… så hadde ein studiekamerat flytta til Herøy for å starte kommunal musikkskule. Vi var på besøk til han i Fosnavåg under siste langpermen den hausten, og vart imponerte over alt han hadde fått starta opp.

«Kvifor ikkje kome hit opp og vere med i den nye musikkskulen», spurde han. «Send ein open søknad til skulestyret!»

Og same hausten var der eit gammalt tømmerhus til sals på Hareid, som vi var og kika på, og nærast forelska oss i. Og med ein far heime som ordna opp i det meste, la ting seg til rette også økonomisk. Så resultatet vart at vi kjøpte huset, etter at eg vart tilsett i full stilling i Herøy kommune frå 1. januar 1975 og trudde vel ikkje at dette skulle bli min arbeidsplass i meir enn 40 år! Studiekameraten flytta i 1977, og eg tok over leiinga av musikkskulen, seinare som rektor.

Eg kjenner meg vel litt heldig og føler at ting har lagt seg til rette til vår fordel. Musikkskulane vaks jo opp som paddehattar på 70-80 talet, og det har vore ei sann glede å gå på jobb kvar dag! Tenk å ha fått vere med å bygge opp dette skuleslaget som har betydd so mykje for mange her i landet! Kona fekk seg jobb ved Herøy vidaregåande skule. Med oss begge i jobb, starta det mødesame arbeidet med nærast å møte kvarandre i døra. Barnehageplassar var det tynt om den gongen, men heldigvis var det kjekke hushjelper å få! Pendlartilveret vart litt enklare då Herøybrua kom i 1976 og at det kom asfalt på vegane! 1981 kunne dei elles flytte frå Hareid og inn i nytt hus på slektsgarden på Skeide, kloss opp mot det gamle våningshuset der som no foreldra hadde teke over etter at butikken var seld.

Og korsongen var der heile tida?

Ja, det kan eg trygt seie. I musikkskulen hadde eg etter kvart ansvar for 3-4 kor, aspirantkor, jentekor og gutekor i mange år. Og på grunn av den store koraktiviteten der, vart eg vald inn i det første landsstyret i NOBU (Norges Barne og Ungdomskorforbund) som nestleiar. Eit interessant verv som ga meg mange positive kontaktar, og ikkje minst deltakar på det første landsstemnet for barnekor, med konsert i Grieghallen i Bergen i 1986 med eit barnekor frå Herøy.

Og så var det vel Ulstein Mannskor…?.

Ein sein vårkveld i 1975 banka det på døra heime på Hareid, det var formannen i Ulstein Mannskor; Kristian Ertesvåg som var på leit etter ny dirigent etter at Sverre Rafteset ikkje kunne halde fram med koret. Der vart det full klaff. Og no, snart 50 år etterpå har dei enno ikkje kasta meg på dør!

Men du hadde også anna direksjon?

Ja, meir direksjon vart det; Fellesorkesteret sto utan dirigent i 1982, då var det konsertmeisteren; Sverre Rafteset som kom og spurte, og så vart det nokre år der også! Med mange flotte opplevingar og konsertar, også i samarbeid med mannskoret på fleire prosjekt.

Ulstein skulekorps stod utan dirigent i 1988, og sidan eg hadde to born som var aktive der, følte eg ikkje eg kunne seie nei, på spørsmålet om å dirigere korpset eit år, men det eine året vart til tre, og ei fin erfaring å ta med seg. Arnfinn Dalhaug kom til bygda og tok over.

Rett etter dette, var det Haddal blandakor som sto i beit for dirigent, etter at Konrad Myrene som starta koret i 1974 laut gje seg pga helsa. Eit ungdommeleg og friskt kor som eg hadde mykje glede saman med, og med fleire kjekke prosjekt, m.a. felles jubileumskonsert på Fredheim, då mannskoret feira 110, og blandakoret 20 år! Haddalkoret vart desverre lagt ned grunna mangel på tenorar i 1996, men av «restane» starta Yngve Espedal, damekoret Cresendo, eit kor som eg også fekk ansvar for nokre kjekke år, frå 1998, til Ingrid Remø løyste meg av. Eg har elles vore vikardirigent for Bergsøy blandakor, to år; i 1987 og 1997.

I 2009 sto Herøy Mannskor i ferd med å legge ned pga dirgentmangel, og så vart det 13 år der også! Men vi hadde kjekke utanlandsturar til Island, Irland, og Polen, men også positivt samarbeid med Ulstein Mannskor, der vi feks. kunne reise på stemne med felles kor på 40-50 mann.

No må du fortelje meir om deg og Ulstein mannskor. Sjølve koret har si eiga historie.

I Ulstein mannskor var eg berre ungdomen, 27 år gamal. Der var nokre få andre «ungdomar»; Aksel Hauge, Jostein Hatlø, Torbjørn Hofset og Eldor Veddegjerde. Tenk, Eldor har vore med i nærare 70 år; han er den einaste av dei som har følgd meg i 50 år som dirigent og er enno med i koret. Det seier noko om tidsperspektiva som følgjer dette koret. Vi har greidd å rekruttere nokre yngre krefter, men ein kan nok seie at dette i snitt er eit godt vakse kor med snittalder i dag på rett under 70 år! Vi har jobba oss godt saman gjennom dei faste øvingane – kvar måndag kl. 18.30 til 21.00. Det har vore ulike prosjekt som det ligg mykje jobbing bak, det har vore songarstemne og det har vore turar, óg til utlandet. Samhaldet i eit kor er viktig. Nokre gonger slit vi verkeleg når vi skal øve inn nytt, og må kanskje gje opp. Samhaldet er der like fullt. Men du og du når vi klarar å nå mål vi set oss, og heile koret løftar seg. Robert formeleg lyser opp.

Ein må vel ha særskilde eigenskapar som dirigent?

Eg har iallfall lært meg at folk er ulike, og kan ha kvar sine tolegrenser. Ein må ha alle sansar opne, og vere både pedagog og litt psykolog. Men det har gått bra. Utruleg bra! Føremonet med å verte så godt kjend med koristane, er at eg kjenner stemmene så godt at eg veit kva vi kan spele på. Ta til eksempel dei mange større prosjekta våre; Sjømannskabaretar, Erik Bye, Jakob Sande, og Evert Taube, der vi har fyllt kulturhuset kvar gong…Notemateriale til slike prosjekt er ikkje å få kjøpt, så korarrangement er eit kunsthandverk som eg har fått lov å bruke koret som prøveklutar til – ikkje for å gjere business – dette er reinaste skreddarsaumen for Ulstein mannskor. Her har også meir enn halve koret fått ulike solistoppdrag, so mange har trakka over stadig høgare «dørstokkar» Desverre er det svært lite som blir arrangert for mannskor i dag i høve blandakor. Men det siste som vi fekk kjøpt, og som kanskje har kosta mange nattesomnen pga alt som skulle puggast og memorerast, var eit folketonepoutporri av Jan Tore Saltnes, Nordic Tenors sin musikalske leiar og arrangør. Men sidan det er forskjell på 3-4 tenorar, og eit mannskor på 30 med flest barytonar, fekk vi løyve til å tilpasse det til vårt kor. Og det vart verkeleg ein stor suksess for mannskoret! For meg er det viktig at koristane opplever harmonien i songen, ikkje berre sin eigen melodi når nye ting skal innøvast; frase for frase (det same som setning for setning i tekst) korte bitar i puslespelet ein til slutt kan sette saman til eit ferdig musikalsk produkt!

Kva du ser føre deg no?

Sjølv om det 140 årige koret har eit samla repertoar på nær 500 songar, er eg heile tida oppteken av at vi må fornye oss, og det går utruleg mykje tid til å finne nytt repertoar som passar for vårt mannskap. Og vi har jo elles ein songskatt her på Hareidlandet i Johan H. Grimstad sine songar, tonar og arrangement. Ein kan ikkje vekse frå han, som på 50-60 talet var dirigent for Ulstein Mannskor, og koret var sikkert «prøveklutar» for mange av hans komposisjonar også, og fleire nummer har han dedikert til Ulstein Mannskor som vi er stolte over å kunne bruke.

Robert humrar berre når det vert tale om 60-årsjubileet. Som det er no, har han nok med markeringa av dei 50 som skal vere dette året, og han vil vel eigentleg ikkje ha for mykje virak rundt eigen person. «Du veit, eg vil helst stå med ryggen til» seier han. Underfundig nok.

Fredag 7. februar 2025 feira Ulstein Mannskor 140-års jubileumfest med middag på Sunnmøre Folkehøgskule, og nokre innbedne gjestar, tidlegare koristar. Enkjer til tidlegare songarbrør var også inviterte.

Presidenten» Otto Botnen ønska velkomen, og opna festen med «tale for koret.» Han gav så ordet vidare til kveldens toastmaster Henry Steinsvik, som leia kvelden på fin og morosam måte, og med gode historier frå både ein og hin. Koret song i tre korte avdelingar. Og SUFH stiller alltid med god mat og dei fasilitetar vi treng. Kjekt å møtast av og til også med prat, mat, song i triveleg lag.

140 år var verdt å feire, og det vart ein rett kjekk kveld!

Alle foto nedenfor er kreditert Robert Skeide